Kedi ve Köpeklerde Kalp Hastalığının Erken Belirtileri
Kalp hastalıkları her zaman belirgin şikâyetlerle başlamaz. Bazı kedi ve köpekler uzun süre günlük yaşamlarına normal şekilde devam ederken hastalık ancak rutin muayenede duyulan bir üfürüm, ritim bozukluğu ya da başka bir nedenle yapılan kontrolde fark edilebilir.
Bu nedenle yalnızca ileri belirtileri değil, hayvanın günlük davranışındaki küçük değişiklikleri de önemserim. Daha çabuk yorulması, eskisi kadar hareket etmek istememesi, uyurken daha hızlı nefes alması veya kısa süreli baygınlık yaşaması kalp ve dolaşım sistemi açısından değerlendirme gerektirebilir.
Kedilerde kalp hastalığı neden geç fark edilebilir?
Kediler rahatsızlıklarını saklama konusunda oldukça başarılıdır. Aktivitesi azalan bir kedi, bunu belirgin biçimde göstermeyebilir; daha uzun süre uyuyabilir, yüksek yerlere çıkmaktan vazgeçebilir veya oyun süresini kısaltabilir. Bu değişiklikler bazen yaşına ya da karakterine bağlanır.
Önemli bir ayrım şudur: Kedilerde kalp hastalığına bağlı öksürük tipik bir belirti değildir ve çok nadir görülür. Bu nedenle kedilerde kalp hastalığını değerlendirirken öksürükten çok solunum sayısı, solunum eforu, genel enerji düzeyi ve ani dolaşım problemleri dikkate alınır. Öksüren bir kedi ise özellikle solunum sistemi hastalıkları yönünden muayene edilmelidir; nedeni muayene yapılmadan varsayılmamalıdır.
Kedilerde dikkat edilmesi gereken kalp hastalığı belirtileri şunlardır:
Uyurken veya tamamen dinlenirken solunumun belirgin biçimde hızlanması
Karın kaslarını da kullanarak, zorlanarak nefes alma
Ağzı açık soluma
Oyun ve hareket isteğinde azalma
Halsizlik, saklanma veya iştahsızlık
Bayılma ya da ani çökme
Arka bacaklarda aniden başlayan şiddetli ağrı, soğukluk, güçsüzlük veya hareket kaybı
Ağzı açık soluma, belirgin solunum güçlüğü, bayılma ya da arka bacaklarda ani güç kaybı kedilerde acil değerlendirilmesi gereken durumlardır.
Köpeklerde kalp hastalığının erken belirtileri
Köpeklerde görülen belirtiler hastalığın türüne ve evresine göre değişebilir. En sık dikkat çeken bulgular şunlardır:
Yürüyüşte veya oyunda eskisine göre daha çabuk yorulma
Hareket etmek istememe ve egzersiz kapasitesinde azalma
Dinlenirken ya da gece ortaya çıkan öksürük
Uyurken solunum sayısının artması
Hızlı veya zor nefes alma
Huzursuzluk ve rahat yatamama
Bayılma veya kısa süreli bilinç kaybı
Karında şişkinlik
Halsizlik ve iştah azalması
Öksürük köpeklerde kalp hastalığıyla birlikte görülebilir; ancak her öksürük kalp kaynaklı değildir. Solunum yolu hastalıkları ve farklı göğüs problemleri de öksürüğe neden olabilir. Bu nedenle öksürüğün süresi, zamanı ve eşlik eden diğer bulgular muayene sırasında birlikte değerlendirilmelidir.
Evde dinlenme solunum sayısı nasıl takip edilir?
Kalp hastalığı bulunan veya kalp hastalığından şüphelenilen hayvanlarda evde yapılabilecek en yararlı gözlemlerden biri uyku sırasındaki solunum sayısını takip etmektir.
Hayvan tamamen uyurken göğsün bir kez yükselip alçalması bir solunum olarak sayılır. Otuz saniye boyunca sayılan değer ikiyle çarpılarak dakikadaki solunum sayısı bulunabilir. Sağlıklı bir kedi veya köpekte dinlenme solunum sayısı çoğunlukla dakikada 15–30 arasındadır. Değerin sürekli yükselmesi, kişinin kendi hayvanı için bilinen normal seviyenin üzerine çıkması veya dakikada 35’in üzerinde seyretmesi veteriner hekimle görüşmeyi gerektirir.
Bu ölçüm tek başına tanı koydurmaz. Heyecan, sıcak hava, ağrı ve stres de solunum sayısını artırabilir. Bu nedenle ölçümün gerçek uyku sırasında yapılması ve birkaç gün boyunca kaydedilmesi daha anlamlıdır.
Hangi hayvanlarda kalp kontrolü daha önemlidir?
Kalp değerlendirmesi yalnızca belirti gösteren hayvanlar için değildir. Aşağıdaki durumlarda düzenli kontrol özellikle önem taşır:
Muayenede kalp üfürümü veya ritim bozukluğu duyulması
İleri yaş
Kalp hastalığına ırksal yatkınlık
Daha önce kalp hastalığı tanısı konulmuş olması
Hipertiroidi, yüksek tansiyon veya böbrek hastalığı gibi kalbi etkileyebilen başka bir hastalığın bulunması
Açıklanamayan çabuk yorulma, bayılma veya solunum değişikliği
Anestezi gerektiren bir işlem öncesinde risk değerlendirmesi yapılması
Belirti göstermeyen bir hayvanda üfürüm duyulması mutlaka kalp yetmezliği olduğu anlamına gelmez. Aynı şekilde kalp seslerinin normal duyulması da her kalp hastalığını tamamen dışlamaz. Bulguların birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Kalp hastalığı nasıl değerlendirilir?
Değerlendirme ayrıntılı öykü ve fizik muayeneyle başlar. Kalp ve akciğer sesleri dinlenir; nabız, solunum ve dolaşım bulguları kontrol edilir. Muayene sonucuna göre şu testlerden biri veya birkaçı planlanabilir:
Tansiyon ölçümü
Göğüs röntgeni
Elektrokardiyografi (EKG)
Ekokardiyografi
Kan analizleri
Gerekli durumlarda kalple ilişkili biyobelirteç testleri
Her test farklı bir soruya yanıt verir. Örneğin röntgen kalp silüeti ve akciğerlerdeki değişiklikler hakkında bilgi sağlarken ekokardiyografi kalbin yapısını ve çalışma biçimini değerlendirir. Bu nedenle her hasta için aynı test paketi uygulanmaz; muayene bulgularına ve klinik şüpheye göre kişisel bir plan oluşturulur.
Ne zaman acil başvurulmalıdır?
Aşağıdaki belirtilerden biri varsa beklemeden veteriner kliniğine başvurulmalıdır:
Ağzı açık soluma, özellikle kedilerde
Belirgin nefes darlığı veya morarma
Bayılma ya da ani çökme
Dinlenirken giderek artan hızlı soluma
Kedilerde arka bacaklarda ani ağrı, soğukluk veya hareket kaybı
Şiddetli halsizlik ve çevreye yanıtın azalması
Solunum güçlüğü yaşayan bir hayvan gereksiz yere hareket ettirilmemeli ve strese sokulmamalıdır. Kliniğe gelmeden önce telefonla bilgi vermek, ekibin hazırlık yapmasına yardımcı olabilir.
Erken fark etmek neden önemlidir?
Kalp hastalığının erken fark edilmesi, hastalığın türünün ve evresinin belirlenmesine; takip sıklığının, yaşam düzeninin ve gerekli tedavilerin zamanında planlanmasına yardımcı olur. Her üfürüm ilaç başlanmasını gerektirmediği gibi, her kalp hastalığı da aynı şekilde ilerlemez. En doğru yaklaşım düzenli muayene, gerekli testler ve hastaya özel takip planıdır.
Kedinizin veya köpeğinizin solunumunda, hareket isteğinde ya da dayanıklılığında bir değişiklik fark ettiyseniz kliniğimde muayene ve gerekli kalp değerlendirmesinin planlanması için benimle iletişime geçebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; muayene ve tanının yerini tutmaz.
Veteriner Hekim
Didem Özdemir
Taşucu Pet Point Veteriner Kliniği
Taşucu / Silifke / Mersin
Telefon: 0543 851 19 65
Instagram: @tasucupetpoint
Yorumlar